Om te voorkomen dat onder andere schilderijen, papieren behang en gordijnen van het Huys in de toekomst sterkte verliezen door UV-straling, worden weer UV-filters op de ramen aangebracht. UV-straling maakt materialen bros en doet ze verkruimelen. Het bedrijf Dorigo-Wierper is door Stichting Kasteel Amerongen benaderd om de oude filters te vervangen voor nieuwe. We vroegen Natale Dorigo van het bedrijf Dorigo Wierper naar zijn bevindingen. 

Waarom filter tegen UV?

Op de ramen van alle museale ruimtes zitten UV-filters. Deze zijn in het verleden aangebracht om de ultraviolette straling (UV) zoveel mogelijk te beperken. Iedere hoeveelheid licht die op een voorwerp valt, voegt namelijk een beetje schade toe. Zonlicht bestaat ongeveer voor 48 procent uit zichtbare straling. De overige 52 procent bestaat uit UV-straling en infrarode straling. Alledrie de stralingen zijn schadelijk voor bijvoorbeeld schilderijen, gordijnen of papieren behang. Hoe korter de golflengte van de stralingen des de groter de kans dat er schade optreedt.  UV heeft de kortste golflengte en is dus het schadelijkste deel van het licht.

Blazen in het glas

Dorigo: "Een paar weken geleden ben ik, na een lange tijd, weer op het Kasteel te Amerongen geweest. Men had mij gebeld, omdat ons filter, al weer meer dan tien jaar oud, blazen vertoonde. Zodra ik het Kasteel benaderde, was dat duidelijk. De blazen tussen het glas en het filter zijn het gevolg van UV-straling. UV wordt niet gereflecteerd maar geabsorbeerd, ofwel opgenomen. Deze opname resulteert in een chemische omzetting die een gasvorming tot gevolg heeft. Dit gas, verder onschuldig, wordt opgevangen en tegengehouden door het polyester waarvan het filter is gemaakt."

Heel veel ruitjes van dun glas

"Veel mensen denken dat wanneer het filter er zo uitziet, zo vol met blazen, het wel uitgewerkt zal zijn. Vaak blijkt er toch wel tijd om een vervanging in te plannen en te budgetteren," vertelt Dorigo. "Bij het controleren en opnemen van het werk aan het Huys, bleek dat er van circa 2300 stuks kleine ruitjes het bestaande filter moest worden verwijderd alvorens een nieuw filter te plaatsen. Sommige filters zaten er zo goed op, dat ik nog moeite had om ze te zien. Met kloppen en met twee speciale meters kon ik toch een vrij aardige telling maken. Op zichzelf is het verwijderen van het filter niet zo'n moeilijke klus, behalve als het destijds op heel dun glas is aangebracht. En juist bij Kasteel Amerongen bleken nog heel veel originele (oude) glasplaatjes in de kozijnen te zitten; 2, 3 mm glas is niet vreemd. Daarom moesten we bij het uitvoeren het bestaande filter eerst in baantjes snijden, daarna het polyester verwarmen en heel rustig het filter van het glas lostrekken. De lijmlaag blijft dan achter, maar met een speciale mix maakten we die weer dusdanig smeuïg, zodat we die weer, zonder beschadigingen aan het glas te maken, konden verwijderen."

Werkwijze

Dorigo legt uit dat in samenwerking met het Kasteel is besloten dat zij eerst het bestaande filter van het glas afhalen, waarna de schilder de kozijnen gaat herstellen. Hierna wordt dan weer een nieuw filter geplaatst. "Na een aantal dagen proberen wat de meest effectieve manier is, gaat het nu redelijk snel, zonder beschadigingen aan het glas; in samenwerking met het Kasteel en de schilder."