De Grote Zaal op haar kop

1 april 2007 door Lodewijk Gerretsen

In de majestueuze Grote Zaal, achter de Lange Gang, is de afgelopen tijd veel werk verricht. Een deel van de prachtige houten vloer bleek aangetast door houtrot en zwam. Een aantal uiteinden van de balken, oftewel de balkkoppen die in de buitenmuur gemetseld zijn, waren door houtrot aangetast en moesten vervangen worden. Ook de ravelingen in de balklaag rondom de monumentale schouwen waren plaatselijk in slechte staat, waardoor de schouwen verzakt waren. De aangetaste raveelbalken zijn op traditionele wijze vervangen waardoor de schouwen weer op een gezonde basis staan.

Houtkrullen, stof en vondsten
Om de schade te herstellen, heeft de firma Jurriëns Monumentenonderhoud eerst de houten vloerdelen gedemonteerd. De kwalitatief zeer hoogwaardige grenenhouten vloerdelen die al sinds de bouwtijd in de Grote Zaal aanwezig zijn, hebben een lengte van ongeveer 13 meter. De ruimte tussen het onderliggende stenen gewelf en de houten vloer lag vol met 17e eeuws bouwafval: houtkrullen en stof.  Tussen dit alles is een aantal leuke vondsten gedaan:

  • een zeventiende-eeuws kwastje
  • een hamerkop
  • een schoen.

Precisiewerk
De houten vloerdelen in de Grote Zaal zijn weer op traditionele wijze teruggelegd met eiken wiggen die met taaie nagels op de balklaag bevestigd zijn. Voordat deze prachtige dansvloer kon worden gemonteerd, zijn de aangetaste balkkoppen met nieuw gelijkwaardig West-Europees grenenhout aangeheeld. Ook zijn de aangetaste houten vloerdelen plaatselijk hersteld door nieuwe stukken hout aan de onderzijde in te brengen waardoor de authentieke toplaag gespaard bleef. Alles bij elkaar een precisiewerk van grote ambachtelijke klasse dat uitgebreid is vastgelegd, door onszelf op DVD en door de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten.

Schade onder de vloer
Onder de vloer in de gewelven en muren zijn ijzeren trek-ankers aangetroffen die met verticale  schieters in de muur bevestigd waren. Doordat de ankers sterk door corrosie waren aangetast zijn grote scheuren in het metselwerk ontstaan. Pas na het behandelen van de ankers en het herstellen van de schade, kon de vloer worden dicht gelegd. Met het afwerken van de wanden moet worden gewacht, omdat de collectie uit de gangen en de hal tijdelijk in de Grote Zaal zijn opgeslagen. De depotopstelling in de Grote Zaal ziet er nu prachtig uit. Zwijgzame hertenkoppen en een vossenkopje uit de Lange Gang kijken de bezoekers nu aan.


Grote Zaal
Het ís zoals het was. En dat ging niet vanzelf.