Familieportretten uit Kasteel Amerongen in het Bonnefantenmuseum
Het Bonnefantenmuseum presenteert van 9 oktober 2009 t/m 31 januari 2010 een ensemble familieportretten uit Kasteel Amerongen. De 19 doeken, uit de 17de en 18de eeuw, werden onder andere door Gerard Hoet, Jurijaan Ovens en M.F. Quadal geschilderd. De hele reeks portretten is tussen februari en september 2009 door de SRAL (Stichting Restauratie Atelier Limburg) gerestaureerd.
De familie portretten uit de Bovengalerij
De Bovengalerij met zijn houten gewelf stamt uit de tijd van de herbouw van het kasteel in 1680. Aan het eind van de 19de eeuw gaf graaf Aldenburg-Bentinck aan architect Pierre Cuypers( 1827-1921) opdracht om deze ruimte met het gewelf te decoreren. Waarschijnlijk hingen de portretten van de vele generaties van familie Reede al voor de komst van Cuypers in de galerij.
Het oudste schilderij dateert uit 1654 toen Godard Adriaan van Reede opdracht gaf aan de schilder Juriaan Ovens(1623-1678) om zijn portret te schilderen. Kennelijk was hij tevreden over het resultaat en gaf van Reede niet lang hierna aan Ovens de opdracht om zijn vrouw Margaretha Turnor en zijn zeventienjarige zoon Godard te portretteren. Deze drie portretten vormen de kern van de serie familie portretten uit de bovengalerij. De voorouders van Godard Adriaan zijn postuum geschilderd door de Utrechtse schilder Gerard Hoet (1648-1733). De opeenvolgende generaties van Reedes hebben de serie aangevuld met eigen portretten. Het laatste portret stamt uit de einde van de achttiende eeuw.
Restauratie in het Bonnefantenmuseum
Voor het handhaven van het interieur-ensemble werden de losse collectie-onderdelen zoals de schilderijen zo veel mogelijk behouden in hun 'verouderde' staat. De conditie van de objecten werd voornamelijk gestabiliseerd door preventieve conservering (bijvoorbeeld het optimaliseren van klimaatomstandigheden) en actieve conservering (bijvoorbeeld het verwijderen van stof en vuil). Enkele schilderijen uit de bovengalerij konden echter niet volstaan met conservering omdat hun conditie niet goed genoeg was. Daarom werden deze schilderijen gerestaureerd. Om het publiek ook hierbij de gelegenheid te bieden voor een kijkje achter de schermen van een restauratie, werden verschillende portretten samen met andere portretten in het Bonnefanten / SRAL gerestaureerd.
De portretten zijn in olieverf geschilderd op linnen doeken. Bijna alle schilderijen hebben nog het oorspronkelijke spieraam waarop het doek is bevestigd. Dit is zeer bijzonder want het betekent dat in ruim drie honderd jaar de schilderijen niet ingrijpend hersteld zijn. Dit was ook te merken aan de grote hoeveelheid stof en gruis die achter de schilderijen vandaan kwam.
De schilderijen waren wel toe aan een grondige conservering. De randen van de doeken waren verzwakt en moesten worden verstevigd. Ook de verf moest nodig worden gefixeerd. Hierbij was het noodzakelijk de vernis te vervangen omdat deze door het slechte binnenklimaat was aangetast. De doeken zijn weer in een goede conditie gebracht en uitsluitend daar waar verfverlies was opgetreden zijn retouches aangebracht.
